എ.ഐ അല്ല, പിരിച്ചുവിടൽ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തത് മനുഷ്യരെന്ന് മെറ്റ; ജീവനക്കാരുടെ ഹർജി യു.എസ് കോടതി തള്ളി

മെറ്റയിലെ (Meta) 26 ജീവനക്കാരെ ജോലിയിൽ നിന്ന് നീക്കാനുള്ള കമ്പനിയുടെ നീക്കം തടയണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് സമർപ്പിച്ച അടിയന്തര ഹർജി യു.എസ് കോടതി തള്ളി. കൂട്ടപ്പിരിച്ചുവിടലിനായി ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്തതിന് പിന്നിൽ കൃത്രിമബുദ്ധി (Artificial Intelligence) മോഡലുകളുടെ വിവേചനപരമായ ഇടപെടലുകൾ ഉണ്ടെന്ന ശക്തമായ ആരോപണങ്ങൾ നിലനിൽക്കെയാണ് കോടതി വിധി. ഇതോടെ ജൂലൈ 22 മുതൽ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള പിരിച്ചുവിടൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ട് പോകാൻ മെറ്റയ്ക്ക് നിയമപരമായ അനുമതി ലഭിച്ചു.

പെട്ടെന്നുള്ള പിരിച്ചുവിടൽ മൂലം ജീവനക്കാർക്ക് സംഭവിക്കുന്ന 'പരിഹരിക്കാനാകാത്ത നാശനഷ്ടങ്ങൾ' കൃത്യമായി ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ഹർജിക്കാർക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന് യു.എസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ജഡ്ജി വില്യം ഓർറിക് വ്യക്തമാക്കി. ഈ കാരണം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് പിരിച്ചുവിടൽ താൽക്കാലികമായി സ്റ്റേ ചെയ്യണമെന്ന ജീവനക്കാരുടെ ആവശ്യം കോടതി നിരസിച്ചത്. എന്നാൽ, ജീവനക്കാരുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുന്ന പ്രക്രിയയിൽ എ.ഐ ടൂളുകൾ വിവേചനപരമായി ഉപയോഗിച്ചതിന് കൂടുതൽ വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കുകയാണെങ്കിൽ ഈ വിഷയം ഭാവിയിൽ വീണ്ടും പരിശോധിക്കാമെന്നും ജഡ്ജി സൂചിപ്പിച്ചു.

ജോലിയിൽ നിന്ന് നീക്കേണ്ട ജീവനക്കാരുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കാൻ മെറ്റ എ.ഐ അൽഗോരിതങ്ങളെയാണ് ആശ്രയിച്ചതെന്നായിരുന്നു ഹർജിയിലെ പ്രധാന ആരോപണം. ഇത് ഭിന്നശേഷിക്കാരായ ജീവനക്കാരെയും മെഡിക്കൽ അവധിയിലായിരുന്നവരെയും ദോഷകരമായി ബാധിച്ചുവെന്ന് ജീവനക്കാർ വാദിച്ചു. ജീവനക്കാരുടെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വിലയിരുത്താൻ എ.ഐ തയ്യാറാക്കിയ സ്കോറുകളും ആന്തരിക മെട്രിക്കുകളുമാണ് കമ്പനി മാനദണ്ഡമാക്കിയത്. എന്നാൽ, ഈ എ.ഐ സംവിധാനങ്ങൾ ജീവനക്കാരുടെ അവധി ദിനങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്തില്ലെന്നും, പ്രകടനം തെറ്റായി വിലയിരുത്താൻ ഇത് കാരണമായെന്നും ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിരുന്നു.

അതേസമയം, മെറ്റ ഈ ആരോപണങ്ങളെല്ലാം പൂർണ്ണമായി നിഷേധിച്ചു. പിരിച്ചുവിടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്തിമ തീരുമാനങ്ങൾ എ.ഐ സംവിധാനങ്ങളല്ല, മറിച്ച് കമ്പനിയിലെ ഹ്യൂമൻ മാനേജർമാർ തന്നെയാണ് കൈക്കൊണ്ടതെന്ന നിലപാടിൽ കമ്പനി ഉറച്ചുനിന്നു. നിലവിലെ കോടതി വിധിയോട് ഔദ്യോഗികമായി പ്രതികരിക്കാൻ മെറ്റ തയ്യാറായിട്ടില്ല. സാങ്കേതികവിദ്യാ രംഗത്തെ ഒരു വൻകിട കമ്പനി പിരിച്ചുവിടൽ നടപടികൾക്കായി എ.ഐ ടൂളുകൾ വിവേചനപരമായി ഉപയോഗിച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് യു.എസിൽ ഫയൽ ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ കേസാണിതെന്നാണ് ആഗോള മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത്.